कार्बन न्यूट्रल दर्जा मिळवण्याच्या पंक्तीत नाशिकचा समावेश

कार्बन न्यूट्रल दर्जा मिळवण्याच्या पंक्तीत नाशिकचा समावेश

नाशिक । वैभव कातकाडे Nashik

कार्बन न्यूट्रॅलिटीला (Carbon neutrality) प्रोत्साहन देण्यासाठी जागतिक मोहिमेत सामील होणाऱ्या शहरांच्या पंक्तीत नाशिकचा (Nashik) समावेश झाला असून या यादीत नाशिक हे भारतातील पहिले नॉन-मेट्रो शहर (Non Metro City) आहे.

संयुक्त राष्ट्रांच्या फ्रेमवर्क कन्व्हेन्शन ऑन क्लायमेट चेंज (Framework Convention on Climate Change) अंतर्गत गेल्या डिसेंबरमध्ये स्थापन झालेल्या जागतिक रेस टू झिरो मोहिमेत नाशिकच्या प्रवेशाची घोषणा महाराष्ट्राच्या पर्यावरण आणि हवामान बदल विभागाने (Department of Environment and Climate Change) गुरुवारी केली आहे.

“रेस टू झीरो”(Race Two Zero) मध्ये सामील होणारी शहरे भविष्यातील हवामानविषयक धोके टाळण्यासाठी, रोजगार निर्माण करण्यासाठी आणि न्याय्य, शाश्वत वाढ करण्याचा प्रयत्न करणार आहेत. जागतिक हवामान बदलाबाबत असलेली आणीबाणी सार्वजनिकरित्या स्वीकारली पाहिजे तसेच या शहरांनी 2040 किंवा त्यापूर्वी शून्य कार्बन उत्सर्जन गाठण्याचे वचन दिले आहे असे देखील या निवेदनात म्हटले आहे.

पर्यावरण विभागाने सादर केलेल्या निवेदनात असेही म्हटले आहे की, 2040 पर्यंत 'निव्वळ शून्य' दर्जा प्राप्त करण्यास मदत होण्यासाठी नाशिकने नऊ विषयांवर वचनबद्धता घेतली आहे. यामध्ये जेथे रहिवासी राहतील असा'संपूर्ण परिसर' विकसित करणे, 2030 पर्यंत सर्व नवीन इमारती आणि विकास प्रकल्पांना निव्वळ शून्य कार्बन उत्सर्जनासह चालवणे अनिवार्य करणारी नियमावली तयार करण्याची नाशिकची योजना आहे. रेस टू झीरो उपक्रमाअंतर्गत, शहर "इमारत-स्तरीय उपयोजनांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आर्थिक सहाय्य कार्यक्रम विकसित करेल. इमारत कोडद्वारे नूतनीकरण करण्यायोग्य आणि नूतनीकरणाचा वापर अनिवार्य असणार आहे असे देखील निवेदनात म्हटले आहे.

इतर वचनबद्धतांमध्ये राष्ट्रीय प्रदूषित वायु गुणवत्ता मानकांची पूर्तता करण्यासाठी कमी करण्याचे लक्ष्य निर्धारित करण्यासाठी वायू प्रदूषकांची बेसलाइन पातळी स्थापित करणे समाविष्ट आहे. 2025 पर्यंत शहराच्या सर्वात मोठ्या योगदानकर्त्यांकडून होणाऱ्या उत्सर्जनाचा सामना करण्याची योजना अपेक्षित आहे. पुढील चार वर्षांमध्ये शहर स्वच्छ सार्वजनिक वाहतूक (Public transport) दत्तक घेण्याचा प्रयत्न करेल. 15 व्या वित्त आयोगाकडून प्राप्त झालेल्या 20.5 कोटींच्या अनुदानाचा वापर करण्याची शहराची योजना आहे.

रेस टू झिरोचे नाशिकसाठी महत्व

हवामान बदल संबोधित करणाऱ्या अनेक राज्य आणि केंद्र सरकारच्या उपक्रमांमध्ये नाशिक आघाडीवर आहे. यामध्ये माझी वसुंधरा अभियान (Majhi Vasundhara Campaign), स्वच्छ भारत अभियान, स्मार्ट सिटी मिशन (Smart City Mission), नॅशनल क्लीन एअर प्रोग्राम (National Clean Air Program) यांचा समावेश होतो.

रेस टू झिरो मोहिमेत होणारी कामे ही या सर्व उपक्रमामध्ये झालेल्या कामाला जोडून होणार आहे. हे सर्व उपक्रम एकमेकास पुरक आहेत. १५ व्या वित आयोगाकडून वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी नाशिकला 20,5 कोटी रुपयांचे अनुदान मिळाले आहे. या अनुदानाचा वापर नाशिक महानगरपालिका विद्युत स्मशानभूमी आणि कचरा व्यवस्थापन तंत्रज्ञानासाठी करत आहे.

ही आहेत ९ उद्दिष्टे

नाशिकने शाश्वत विकासासठी उचलेली पावले

- संपूर्ण शहरभरात 15 किंवा 30 मिनिट अतिपरिचित क्षेत्र विकसित करणे; जिथे रहिवाशांना त्यांच्या घरातून चालत किंवा सायकल चालवतं बहुतेक गरजा भागवता येतील .

- कामाच्या डिझाइनची माहिती देण्यासाठी आणि किंवा हवामान बदल रोखण्यासाठी केलेल्या कामांच्या अंमलबजावणीचे निरीक्षण करण्यासाठी एका किंवा विलग डेटा गोळा करणे

- राष्ट्रीय पातळी समान किंवा त्याही पेक्षा चांगली हवेची गुणवता राखण्यासाठी ध्येय ठेवणे

- शहर अंतर्गत शहर नियंत्रणात असलेल्या प्रदूषणाच्या मुख्य स्रोतांमधून प्रदूषण कमी करण्यासाठी 2025 पर्यत योजना विकसित करणे व शीर्ष स्त्रोतांमधून होणारे प्रदूषण कमी करण्यासाठी किमान एक नवीन मूलभूत धोरण आणि कार्यक्रमांची अमलबजावणी करणे

- झिरो उत्सर्जन बसेस २०२५ पर्यंत प्राप्त करून त्याची टेस्ट करणे

- 2030 पासून नेट - झिरो कार्बन नवीन इमारती साध्य करण्यासाठी रोडमॅप विकसित करणे

- शहरातील सर्व कचरा संकलित केला जात आहे; याची खात्री करून घेणे व उर्वरित कच -याची कमीतकमी इंजिनियर्ड सेनेटरी लैंडफिलमध्ये विल्हेवाट लावली जात आहे याची दक्षता घेणे

- सर्व गुंतवणूकदारांद्वारा फोसिल फ्युल फ्री व शाश्वत फायनान्ससाठी प्रयत्नशील असणे; शासनाच्या सर्व पातळ्यांवर शाश्वत, दीर्घकालीन योजना तयार करण्यासाठी प्रयत्नशील असणे व योजनानिर्मितीत पारदर्शक असण्यावर भर देणे

- नागरिक व इतर भागीदार संघटनांना एकत्रित आणून अक्षय उर्जा स्त्रोतांच्या विकासाकरिता आर्थिक सहाय्य कार्यक्रम विकसित करणे व त्याचा वापर सक्तीचा करणे.

नाशिक महापालिका (Nashik Mahapalika) हवामान बदलाचा सामना करण्यासाठी वचनबद्ध आहे , वायू प्रदूषण कमी करणे या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे. रेस टू झिरो , C 40 सिटीज व माझी वसुंधरा अभियानामुळे शहरांना आपला अनुभव व काम करण्याची पद्धती इतरांसोबत शेअर करण्यासाठी व्यासपीठ मिळते. याबरोबरच , नाशिक शहराने कार्बन फ्री वाहतूकीला प्राधान्य दिले आहे त्याकरिता स्मार्ट रोड्स व सायकलींगसाठी पायाभूत सुविधा निर्माण केल्या जात आहेत. शहराने इलेक्ट्रिक बस आणि सीएनजी इंधन वापरुन स्वच्छ सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था विकसित करण्याची योजना आखली आहे. या उपक्रमांमधून नाशिक शहराची पर्यावरण रक्षण व वातावरण बदल थांबवण्यासाठी असलेली इच्छाशक्ती दिसून येते.

कैलास जाधव, आयुक्त, महानगरपालिका, नाशिक

हवामान बदल व जागतिक तापमान वाढ या गंभीर प्रश्नाकडे महाविकास आघाडी सरकारने पुढाकार घेऊन "रेस्ट टू झिरो" हा उपक्रम हाती घेतला आहे. यामध्ये देशातील बिगर मेट्रो शहरांच्या यादीत नाशिक शहराने पहिला क्रमांक पटकावला आहे. नाशिक मधील वातावरण बदल थांबवण्यासाठी सुरू झालेल्या या उपक्रमात सहभागी होण्यास नाशिकचे नागरीक आतुर आहेत. महाराष्ट्र राज्याला वातावरण बदलाचे धोक्यांपासून वाचवण्यासाठी नाशिक कटीबद्ध आहे.

तन्मय टकले, धोरण सल्लागार राज्यमंत्री, पर्यावरण व वातावरण बदल महाराष्ट्र शासन

Related Stories

No stories found.
Latest Marathi News, Marathi News Paper, Breaking News In Marathi, Marathi Batmya Live
www.deshdoot.com