कोविड-19 विषाणूचा 'डेल्टा प्लस' हा नवीन प्रकार काय आहे?

कोविड-19 विषाणूचा 'डेल्टा प्लस' हा नवीन प्रकार काय आहे?
संग्रहित

व्हायरस नेहमी उत्परिवर्तन (मुटेट ) होऊन बदलत राहतो त्यातील बरेच बदल अनिश्चित असतात. काही बदल व्हायरसला हानी पोहोचवतात. परंतु काही बदल व्हायरसला अधिक संसर्गजन्य बनवून धोकादायक ठरवतात आणि असेच उत्परिवर्तन व्हायरस मध्ये जास्त प्रमाणात होतात . (Delta Plus Variant of COVID-19)

करोना व्हायरस जो २०१९ मध्ये सापडला त्याचे उत्परिवर्तन (म्युटेशन ) सतत होऊन प्रथम कोविड -१९ च्या अनेक प्रजाती तयार झाल्या त्यातील डेल्टा प्लस (बी .६१७. २) नवीन सापडलेला उत्परिवर्तित प्रकार असून केवळ भारतातच नव्हे तर जगातील सर्व देशांमध्ये चिंतेचा विषय बनला आहे. अमेरिका, यूके, पोर्तुगाल, स्वित्झर्लंड, जपान, पोलंड, नेपाळ, रशिया आणि चीन या इतर नऊ देशांमध्येही डेल्टा प्लस आढळून आला आहे.

भारतात सापडलेल्या करोनाच्या (coronavirus) नवीन उत्परिवर्तित व्हायरस ला जागतिक आरोग्य संघटनेने डेल्टा म्हटले असून शास्त्रीय नाव बी १. ६१७. २ (B.1.617.2) आहे. डेल्टा प्लस व्हेरियंटमध्ये कोरोनाव्हायरस स्पाइकवर के417 एन (K417N) नावाचा एक अतिरिक्त उत्परिवर्तन असून बीटा आणि गामा प्रकारांमध्ये प्रथम अनुक्रमे दक्षिण आफ्रिका आणि ब्राझीलमध्ये आढळला आहे (बीटाचा संबंध दक्षिण आफ्रिकेच्या संसर्गाच्या पहिल्या लाटेच्या वेळी वाढीव रुग्णालयात भरती आणि मृत्यूशी संबंधित होता. , तर गामा अत्यंत ट्रान्समिसेबल असल्याचा अंदाज आहे).

भारताच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या अभ्यासानुसार तथाकथित डेल्टा प्लस प्रकार -

ज्याला एवाय.१ (AY.1) म्हणून ओळखले जाते, जो अधिक सहजपणे पसरतो आणि फुफ्फुसांच्या पेशींमध्ये अधिक सहजपणे चिकटून बसतो आणि अँटीबॉडीज च्या थेरपीला प्रतिरोधक आहे तो विषाणू म्हणजे डेल्टा प्लस होय.

आरोग्य मंत्रालयानुसार एप्रिलमध्ये भारतात प्रथम सापडलेल्या डेल्टा प्लस व्हेरियंटचे महाराष्ट्र, केरळ आणि मध्य प्रदेश या तीन राज्यांतील सहा जिल्ह्यांमधील सुमारे ४० नमुन्यामध्ये डेल्टा प्लस चा शोध लागला आहे त्यापैकी आपल्या महाराष्ट्रातील १६ नमुन्यात तो सापडला .

व्हायरसचे सुलभ प्रसारण होऊन अधिक गंभीर आजार होत असतील तसेच अँटीबॉडीजला तसेच उपचार आणि लसला व्हायरस दाद देत नसेल अशा निकषांपैकी एक निकष जरी नवीन उत्पातित व्हायरस दाखवत असेल तर तेव्हा उत्परिवर्तन, "रुचीच्या भिन्नतेपासून" "चिंतेचे प्रकार" (व्हीओसी) पर्यंत वाढविले जाते.

परंतु अग्रगण्य विषाणुशास्त्रज्ञांनी डेल्टा प्लस या उत्परिवर्तित व्हायरसला धोकादायक मानण्यावर शंका घेतली आहे कारण अद्याप इतर उत्परिवर्तित व्हायरसच्या प्रकारांच्या तुलनेत हा प्रकार अधिक संसर्गजन्य आहे किंवा जास्त गंभीर आजार आहे हे सिद्ध करण्यासाठी कोणताही डेटा नाही.

रॉयल सोसायटी ऑफ लंडनची फेलो म्हणून निवडल्या गेलेल्या प्रथम भारतीय महिला डॉ. गगनदीप कांग , व्हायरोलॉजिस्ट यांच्या म्हणण्यानुसार डेल्टा प्लस व्हयरन्ट धोकादायक किंवा चिंताजनक आहे याचे समर्थन करण्यासाठी अद्याप कोणताही डेटा उपलब्ध नाही.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार डेल्टा प्लस अत्यंत संसर्गजन्य असून फुफ्फुसांच्या पेशींच्या रिसेप्टरला घट्टपणे चिकटू शकतो यामुळे, फुफ्फुसांना लवकर नुकसान होण्याची शक्यता आहे. हे मोनोक्लोनल अँटीबॉडीज कॉकटेलचा पराभव करण्यास देखील सक्षम आहेत. कोविडच्या लक्षणांचा अभ्यास करणारे आघाडीचे संशोधक प्रो. टिम स्पेक्टरच्या म्हणण्यानुसार, डेल्टा व्हेरिएंटमुळे प्रभावित झालेल्या लोकांना तीव्र खोकला आणि भावनांच्या मजेदारपणासारखा विचित्र वेगळ्या प्रकारचा अनुभव येत आहे. त्याच्या सर्दीची लक्षणे मागील विषाणूपेक्षा अगदी वेगळी असल्याचे आढळले आहे. अभ्यासानुसार, डोकेदुखी, घसा खवखवणे आणि वाहणारे नाक हे डेल्टा व्हेरियंटशी संबंधित सर्वात सामान्य लक्षणे आहेत.

कोविड ला रोखण्यासाठी लसीकरण हे एक प्रमुख साधन म्हणून पाहिले जात आहे. आरोग्य मंत्रालयाच्या मते, दोन्ही भारतीय लस मोठ्या प्रमाणात कोविशील्ड आणि कोवैक्सीन डेल्टा प्रकारांविरूद्ध प्रभावी आहेत, परंतु कोणत्या प्रमाणात ते प्रतिपिंडे तयार करतात याबद्दल माहिती लवकरच समजेल . डेल्टा प्लस व्हेरियंट् वर लस किती प्रभावी आहेत या संदर्भात भारतासह जगातील अनेक देशांमध्ये अभ्यास केला जात आहे.

क्वोरा (Quora) या प्रश्‍न-उत्तरांच्या संकेतस्थळावर एका प्रश्‍नाला उत्तर देताना प्रोफेसर बाळासाहेब कुलकर्णी यांनी ही माहिती दिली आहे.

No stories found.
Latest Marathi News, Marathi News Paper, Breaking News In Marathi, Marathi Batmya Live
www.deshdoot.com