राष्ट्र प्रगतीसाठी संशोधन आवश्यक : प्र-कुलगुरू प्रा पी .पी .माहुलीकर यांचे प्रतिपादन

0

बोराडी । वार्ताहर : परिषदातून संशोधनाच्या नव्या वाटा मिळतात. राष्ट्र प्रगतीसाठी असे संशोधन आवश्यक आहे. असे प्रतिपादन प्र . कुलगुरू प्रा. पी. पी. माहुलीकर यांनी केले.

शिरपूर येथील किसान विद्या प्रसारक संस्थेच्या एसपीडीएम वरिष्ठ महाविद्यालयात महाराष्ट्र भूगोलशास्त्र परिषद व एसपीडीएम महाविद्यालय यांच्या संयुक्त विद्यमाने मानवी भूगोला समोरील आव्हाने या विषयावर आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्र आयोजित केले होते. त्यावेळी प्र . कुलगुरू प्रा. पी. पी. माहुलीकर हे बोलत होते.

याप्रसंगी प्रमुख अतिथी म्हणून शाहब फैजल अलिगड विद्यापीठ उच्च शिक्षण सहसंचालक डॉ. प्रशांत मगर, संस्थेच्या कोषाध्यक्ष आशाताई रंधे, भूगोलशास्त्र परिषदेचे अध्यक्ष डॉ. प्रवीण सप्तर्षी, संस्थेचे विश्वस्त व कुलसचिव रोहित रंधे, भूगोलशास्त्र परिषदेचे डॉ. बाळासाहेब गोफणे, ज्योतिराव मोरे, संस्थेचे विश्वस्त आर. एफ. पाडवी, डॉ. डी. जी. गाताळे, प्राचार्य डॉ. एस. एन. पटेल, प्रा. व्ही. जे. पाटील, अर्जुन मुसमाळे, विजया निर्मल, प्रमोद वळते, सुनील आखरे, आनंद वलंगीकर, रजनी देशमुख, इंजिनीयर नरेंद्र पटेल, व्यवस्थापन सदस्य प्राचार्य डॉ. डी. एस. सूर्यवंशी, सौ. हर्षाली रंधे आदि उपस्थित होते.

याप्रसंगी अभ्यासकांच्या शोधनिबंधाचे नियतकालिकाच्या सात खंडांचे मान्यवरांच्या हस्ते प्रकाशन करण्यात आले. महाराष्ट्र भूगोलशास्त्र परिषदेचे जीवन गौरव पुरस्कार डॉ. शैलेश वाघ, प्राचार्य सुभाष निकम, डॉ. सुरेश लाड यांना प्रदान करण्यात आले. याप्रसंगी समन्वयक डॉ. मनीषा पाटील व उपप्राचार्य दिनेश पाटील यांचा विशेष सत्कार करण्यात आला.

प्रास्ताविकातून प्राचार्य डॉ. एस. एन. पटेल यांनी महाविद्यालयाच्या व संस्थेच्या स्थापनेपासूनचा प्रगतीचा इतिहास मांडला. ही परिषद केवळ उपचार न ठरता काहीतरी ठोस व अर्थपूर्ण परिणाम यातून साध्य व्हावेत तसेच ही परिषद दीर्घकाळ स्मरणात राहावी असे आवाहन केले.

समन्वयक डॉ. मनीषा पाटील यांनी चर्चासत्राच्या बीज सूत्रांची माहिती दिली त्या अंतर्गत महाराष्ट्र भूगोलशास्त्र परिषदेचे कार्य ही सांगितले .

पुढे बोलतांना माहुलीकर म्हणाले की अशा परिषदातून संशोधनाच्या नव्या वाटा मिळतात. राष्ट्र प्रगतीसाठी असे संशोधन आवश्यक आहे. अशा परिषदातून ज्ञानाचे आदानप्रदान होते. नव्या अभ्यासकांना दिशा मिळते. आपल्या विद्यापीठाने प्लॅगॉरिझम ही व्यवस्था सुरु केली आहे. या विषयाच्या विकासासाठी अशा परिषदांचा फायदा व्हावा. संशोधनाचा दर्जा वाढवण्याचे आवाहन त्यांनी केले.

उच्च शिक्षण सहसंचालक डॉ. प्रशांत मगर म्हणाले की, परिषदेचा हा उपक्रम चांगला आहे. या परिषदेतून संशोधनाचा आलेख वाढावा. भूगोल विषयाचे महत्त्व सर्वांना कळावे म्हणून आयोजन करण्यात आले आहे. असे त्यांनी सांगितले.
महाराष्ट्र भूगोलशास्त्र परिषदेचे अध्यक्ष डॉ. प्रवीण सप्तर्षी म्हणाले येणार्‍या पिढ्या आठवण काढतील असे कार्य केले पाहिजे . कर्मवीर अण्णासाहेब व्यंकटराव रणधीर यांची परंपरा जोपासली पाहिजे.

आणीबाणीच्या काळात येरवडा तुरुंगात होतो हेच आमचे विद्यापीठ होते. मानवी भूगोलाच्या अभ्यासात वर्तमानातील प्रश्न सोडवले पाहिजेत .ज्या गोष्टी टाकाऊ ठरवल्या आहेत त्या आपण विकत घेतो. यामुळे देशाचे वाटोळे होते . राजकीय नेतृत्व विदेशी कंपन्यांचे एजंट होत आहे. मानवी भूगोलाने हे प्रश्न लक्षात घेतले पाहिजेत.

डॉ. सिन्हा म्हणाले मानवी भूगोला समोर अनेक आव्हाने आहेत. भूगोल हा दैनंदिन जीवनाशी निगडित विषय आहे. दुष्काळाची विविध कारणे असतात. आपण भौगोलिक समस्यांचे दस्तऐवजीकरण करीत नाही. नैसर्गिक साधन संपत्तीचे वितरण समानतेने झाले नाही. सामाजिक विषमता हे मानवी भूगोला समोरील मोठे आव्हान आहे. राष्ट्राचे सदोष धोरण सत्ताधीशांची अनास्था ऐंशी टक्के संपत्तीवर वीस टक्के लोकांचा अधिकार सर्व प्रकारची विषमता सदोष नीती माहितीचा अभाव ही मानवी भूगोला समोरील महत्त्वाची आव्हाने आहेत.

अभ्यासक्रम वर्तमानाभिमुख असावा . खाणींमुळे जमिनीचे नुकसान होते. नद्या कोरड्या पडतात. बिल्डरांना पाणी विकले जाते. जनतेला माहिती पासून वंचित ठेवले जाते.यासारख्या समस्या मानवी भूगोलाच्या कक्षेत येतात असे त्यांनी सांगितले.

डॉ. तुषार रंधे यांनी मार्गदर्शन केले. सूत्रसंचालन प्रा. सौ. विहिरे, प्रशांत पाटील यांनी केले .आभार डॉ सुनील गोराणे यांनी मानले.

चर्चासत्राचा समारोप

दोन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्राचा समारोप विज्ञान विद्याशाखेचे अधिष्ठाता प्राचार्य डॉ डी.आर. पाटील यांच्या अध्यक्षतेखाली व संस्थेचे सचिव निशांत रंधे, विश्वस्त रोहित रंधे, डॉ प्रविण सप्तर्षी, डॉ. शाहब फजल, डॉ. गोफणे, प्राचार्य डॉ. एस. एन. पटेल यांच्या उपस्थितीत झाला .

डॉ. सुनिल गोराणे यांनी परिषदेचा आढावा घेऊन ही परिषद यशस्वी झाल्याबद्दल समाधान व्यक्त केले. या प्रसंगी डॉ. आर. व्ही. पाटील, डॉ. कल्पना देशमुख, डॉ. मुस माळे, डॉ. दाभाडे, डॉ. एस. आर. चौधरी यांनी मनोगतातून परिषद यशस्वी झाल्याचे सांगून काही उपयुक्त सूचना केल्या .

डॉ. फजल म्हणाले उत्तम नियोजनाने मला प्रभावित केले माझे भाग्य मला येथे निमंत्रित केले .परिषदेची थीम फार गरजेची व औचित्य पूर्ण होती . या संशोधन करतांना फक्त पदवी प्राप्ती असा संकुचित विचार नसावा .पुढील परिषदात विद्यार्थ्यांनाही सहभागी करण्यात येणार आहे. या प्रसंगी अध्यक्षीय भाषणात प्राचार्य डॉ. डी. आर. पाटील म्हणाले सोसायटीला काय हवे ते ओळखून संशोधन व्हायला हवे.

आशियाई देशात स्त्रियांचे प्रश्न पाणी जंगल माती विषयक प्रश्न आहेत. महाराष्ट्र भूगोलशास्त्र परिषदेने मानवी भूगोला समोरील ही आव्हाने लक्षात घेऊन संशोधनाची क्षेत्रे निश्चित केली पाहिजेत. याप्रसंगी परिषदेस सहकार्य करणार्‍या ताराचंद बोरसे प्रा. सोलंकी व इतर सहकार्‍यांचा सत्कार करण्यात आला.

LEAVE A REPLY

*