Type to search

Breaking News maharashtra अग्रलेख संपादकीय

गुंतवणुकीचे संस्कार…

Share

 

महेश देशपांडे

बचतीचे संस्कार बालवयापासून करणे, व्यवहारांची मुलांशी चर्चा करणे आणि त्यांना गुंतवणुकीच्या पर्यायाची माहिती देणे या गोष्टी अतिशय महत्त्वाच्या आहेत. 

    नोकरीला लागल्यावर युवक-युवती आपला पहिला पगार सहसा एखाद्या पार्टीवर खर्च करतात. आपण हे समजू शकतो, परंतु त्याची त्यांना सवय लागली तर मात्र त्यांच्या आयुष्याचे आर्थिक नियोजन कोलमडून जाण्याचा धोका असतो. यासाठी पालकांनी बालपणापासूनच मुलांशी बचतीच्या महत्त्वाबाबत चर्चा केली पाहिजे. बचतीचा संस्कार बालवयातच झाला तर पैशाचा वापर गरजेसाठी करण्याची सवय जडते आणि त्याचा लाभ मुलांना आयुष्यभर होत राहतो. आर्थिक साक्षरता शाळा किंवा महाविद्यालयात शिकवली जात नाही. शिवाय कुटुंबांमध्ये मुलांबरोबर पैशाच्या व्यवहारांची चर्चा केली जात नाही. त्यामुळे लाखो भारतीय मुले वैयक्तिक आर्थिक व्यवस्थापनाची पुरेशी माहिती नसतानाच नोकरी, व्यवसाय सुरू करतात. यासंदर्भात आर्थिकतज्ञ एक मार्मिक प्रश्न विचारतात. ते म्हणतात, तुम्ही मुलांना गाडी चालवण्यास शिकल्याखेरीज रस्त्यावर चालवू देत नाही. मग आर्थिक बचत कशी करावी याचे प्राथमिक प्रशिक्षण न घेताच त्याला कुठेही कशी काय गुंतवणूक करू देता? मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, व्यक्तीच्या मनावर बालपणी शिकलेल्या गोष्टींचे कायमचे संस्कार होतात. म्हणूनच शालेय शिक्षण, कला, क्रीडा इत्यादींच्या प्रशिक्षणाबरोबरच जगण्याचा कणा असलेल्या आर्थिक नियोजनाचे प्रशिक्षणही दिले पाहिजे. तथापि तज्ञांच्या मते, मुळात पालकांनाच आर्थिक नियोजनाची आणि गुंतवणूक पर्यायांची फारशी माहिती नसते. त्यामुळे मुलांना अशी माहिती देणे त्यांना शक्य होत नाही.

 

या प्रश्नांची उत्तरे मिळवाच !

मुले आपल्या पैशाचा योग्य विनियोग करून चांगल्या प्रकारे बचत करतात का, हे पाहण्यासाठी तज्ञ काही प्रश्नांची उत्तरेे मिळवण्यास सांगतात. मूल त्याच्याकडे उपलब्ध असलेल्या पैशातून बचत, खर्च असे सगळे व्यवहार करते की पैसे कमी पडले असे सांगून तुमच्याकडे पैशांची मागणी करते हा सगळ्यात महत्त्वाचा प्रश्न आहे. त्यासाठी काही आर्थिक उद्दिष्टे आखा. ते ती पूर्ण करण्याचा कसोशीने प्रयत्न करतेे की सहज

जमले तरच ती उद्दिष्टे पूर्ण करते ते पाहा. बँकेचे व्यवहार यांत्रिकपणे हाताळते की त्याला त्याविषयीची व्यवस्थित माहिती आहे, कर्ज-कर्जाचे हप्ते वेळेवर न भरले तर होणारे परिणाम याची त्याला कल्पना आहे का हे तपासा. ते ऑनलाईन व्यवहार करू शकता का, ऑनलाईन फसवणूक, आयडेंटिटी थेफ्ट या गोष्टी त्याला माहिती आहेत का, शेअर बाजाराची, म्युच्युअल फंडांची आणि विम्याची त्याला कितपत माहिती आहे, ते समजून घ्या.  या सगळ्या गोष्टींची माहिती सुलभतेने आणि सोप्या भाषेत दिली पाहिजे. तुम्हाला शक्य नसेल तर तज्ञांकडून किंवा प्रशिक्षकांकडून ती त्याला मिळवून द्या आणि तुम्हीही त्याच्याबरोबर शिकण्यास लाजू नका. याखेरीज तुम्हाला आणि तुमच्या मुलाला करविषयक जुजबी माहितीही असलीच पाहिजे.

 

Tags:

You Might also Like

Leave a Comment

error: Content is protected !!